ประวัติและความภาคภูมิของ วว.
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.)
นายแฟรงค์ จี. นิคัลส์ เลขานุการการวิจัยขององค์การวิจัยวิทยาศาสตร์และอุตสาหกรรมแห่งเครือจักรภพออสเตรเลีย (CSIRO) ได้รับแต่งตั้งให้เป็นผู้เชี่ยวชาญของสหประชาชาติประจำประเทศไทย ช่วยราชการกรมวิทยาศาสตร์ ระหว่างปี พ.ศ. 2503 ถึง 2504 ได้ให้คำแนะนำในการดำเนินงานส่งเสริมและวางแผนการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ในประเทศไทย และนำเสนอต่อรัฐบาลไทยและสหประชาชาติ เมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2504
ในปีต่อมา นายนิคัลส์ได้จัดทำร่างข้อเสนอฉบับปรับปรุง โดยร่วมมือกับ ดร.ประดิษฐ์ เชี่ยวสกุล และ พลเอก เนตร เขมะโยธิน นำเสนอต่อคณะรัฐมนตรีพิจารณา ซึ่งได้มีมติรับหลักการ และออกประกาศ พระราชบัญญัติสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ประยุกต์แห่งประเทศไทย พ.ศ. 2506 ให้สถาปนาก่อตั้งสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ประยุกต์แห่งประเทศไทย (สวป.) ขึ้น โดยมีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2506 ถือเป็นสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์แห่งแรกของประเทศ
ตั้งอยู่ในบริเวณพื้นที่ 20 ไร่ ณ เลขที่ 196 ถนนพหลโยธิน บางเขน กรุงเทพมหานคร ในบริเวณเดียวกันกับสภาวิจัยแห่งชาติ โดยขณะนั้นมี 2 โครงการสำคัญ ได้แก่ โครงการจัดตั้งศูนย์บริการเอกสารการวิจัยแห่งประเทศไทย (Thai National Documentation Centre; TNDC) ปี พ.ศ. 2504 ซึ่งเริ่มก่อนโครงการจัดตั้ง สวป. ดังนั้นในระยะแรก สวป. ดำเนินงานอยู่ภายในอาคารทำการของ TNDC ซึ่งเป็นตึกสำนักงานที่มีการออกแบบเป็นพิเศษแห่งแรกในเอเชีย โดยสถาปนิกและผู้เชี่ยวชาญด้านเอกสารการวิจัย ทั้งจากสภาวิจัยแห่งชาติและจาก UNESCO มีห้องปฏิบัติการ ห้องทำงาน ห้องเอกสาร และห้องโถงใหญ่อ่านหนังสือ ที่มีระบบปรับอากาศตลอดทั่วทั้งอาคาร ถือเป็นอาคารสำนักงานที่ทันสมัยที่สุดในประเทศไทยขณะนั้น และต่อมาในปี พ.ศ. 2507 จึงโอน TNDC มาขึ้นตรงกับ สวป.
จนถึงปี 2522 ได้เปลี่ยนชื่อ สวป. มาเป็น สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วท.) ตามพระราชบัญญัติสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2522 สืบเนื่องจากการจัดตั้งกระทรวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม เมื่อวันที่ 23 มีนาคม 2522 และให้ วท. เป็นหน่วยงานรัฐวิสาหกิจในกำกับ ต่อมาในปี 2545 ปรับเปลี่ยนอักษรย่อของสถาบันจาก วท. มาเป็น วว. และในปี 2562 มีการปรับเปลี่ยนโครงสร้างกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จัดตั้งกระทรวงใหม่เป็น กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2562 มาจนถึงปัจจุบัน
Milestones of TISTR
ก่อตั้ง สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ประยุกต์แห่งประเทศไทย (สวป.) ขึ้น ตามพระราชบัญญัติสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ประยุกต์แห่งประเทศไทย พ.ศ. 2506 โดยมีพิธีเปิดอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2506
รับโอน ศูนย์บริการเอกสารการวิจัยแห่งประเทศไทย (Thai National Documentation Centre; TNDC) มาสังกัดภายใต้สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ประยุกต์แห่งประเทศไทย
ก่อตั้ง ศูนย์วิจัยภาวะแวดล้อมและนิเวศวิทยา ขึ้น ตามข้อเสนออันเป็นผลของการประชุมระหว่างชาติ ซึ่งจัดขึ้นโดยสหภาพระหว่างประเทศว่าด้วยการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ
คณะรัฐมนตรีอนุมัติให้จัดตั้ง พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาและวิทยาศาสตร์แห่งชาติ ซึ่งต่อมาแยกตัวไปเป็น องค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช.) เมื่อปี 2538
ก่อตั้ง สถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช เมื่อวันที่ 19 กันยายน พ.ศ. 2510 พื้นที่ 48,800 ไร่ ในจังหวัดนครราชสีมา เพื่อวิจัยระบบนิเวศวิทยาป่าแล้งเขตร้อน
พบนกแอ่นแม่น้ำชนิดใหม่ของโลก และได้รับพระราชานุญาตจากสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิรินธรเทพรัตนสุดา ให้ตั้งชื่อภาษาไทยว่า "นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร" และชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Pseudochelidon sirintarae
ก่อตั้ง ศูนย์วิจัยและพัฒนาการก่อสร้างแห่งชาติ ซึ่งต่อมาได้แยกตัวออกมาจัดตั้งเป็น การเคหะแห่งชาติ เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2516
สถานีวิจัยสิ่งแวดล้อมสะแกราช ได้รับการยอมรับจาก UNESCO ให้เป็น แหล่งสงวนชีวมณฑล (Biosphere Reserve) แห่งแรกของประเทศไทย
จัดตั้งศูนย์เก็บรวบรวมพันธุ์จุลินทรีย์ (Bangkok-MIRCEN) เป็นหน่วยบริการด้านจุลินทรีย์แห่งแรกของประเทศไทย ปัจจุบันคือ ศูนย์จุลินทรีย์ วว. (TISTR Culture Collection Center)
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิตติ์ พระบรมราชีนีนาถ พร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าสิรินธรเทพรัตนสุดา และสมเด็จพระราชีนีอินกริดแห่งประเทศเดนมาร์ก เสด็จพระราชดำเนินมาทอดพระเนตรกิจการ สถานีทดลองพืชน้ำมันหอมระเหย สวป. ณ หมู่บ้านแม้วช่างเคี่ยน บนดอยสุเทพ
สมเด็จพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์ เสด็จทรงฝึกงานวิจัยประยุกต์ที่ สวป. และเสด็จทรงงานในตำแหน่งนักทดลองวิทยาศาสตร์ ฝ่ายวิจัยอุตสาหกรรม สวป.
เปลี่ยนชื่อจาก สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์ประยุกต์แห่งประเทศไทย (สวป.) เป็น สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วท.) ย้ายมาเป็นรัฐวิสาหกิจในกำกับกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ ตามพระราชบัญญัติสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2522 [คลิกอ่าน]
ตั้ง ธนาคารเชื้อพันธุ์พืช (Gene Bank) โดยการสนับสนุนเงินทุนจากคณะกรรมาธิการประสานงานแหล่งพันธุกรรมทางพืชนานาชาติ (IBPGR)
พิธีเปิด โรงงานต้นแบบผลิตแอลกอฮอล์จากมันสำปะหลังขั้นโรงงานต้นแบบ เป็นพลังงานทดแทน โครงการวิจัยร่วมระหว่าง วว. และสมาคมอุตสาหกรรมหมักแห่งประเทศญี่ปุ่น
จัดตั้ง ศูนย์การบรรจุหีบห่อไทย (Thai Packaging Centre; TPC) เป็นหน่วยงานให้บริการทดสอบ วิจัย และพัฒนาส่งเสริมมาตรฐานการบรรจุหีบห่อ
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ทอดพระเนตรแปลงวิจัยไม้โตเร็ว และมีพระราชวินิจฉัยใช้ชื่อ "กระถินเทพา" สำหรับเรียกต้น Acacia mangium Willd.
วารสารการวิจัยและพัฒนา "วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี" วว. เริ่มตีพิมพ์ออกเผยแพร่เป็นฉบับแรก และดำเนินการต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน [คลิกอ่าน]
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พร้อมด้วยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ทอดพระเนตรเครื่องผลิตนม วว. ณ พระตำหนักสวนจิตรลดา
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ทรงเปิด ศูนย์ทดสอบและมาตรวิทยา (ศทม.) ณ นิคมอุตสาหกรรมบางปู และเสด็จฯ ทอดพระเนตรโรงงานผลิตกระดาษสา วว.
ก่อตั้ง ศูนย์พัฒนาและวิเคราะห์สมบัติของวัสดุ (MPAD) โดยการสนับสนุนของกระทรวงวิทยาศาสตร์ฯ และรัฐบาลสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี
เจ้าชายฮิตาชิแห่งญี่ปุ่น พระอนุชาในสมเด็จพระเจ้าจักรพรรดิญี่ปุ่น เสด็จเยี่ยมพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาของ วว.
ก่อตั้ง สำนักรับรองระบบคุณภาพ (สรร.) และก่อตั้ง สถานีวิจัยลำตะคอง จังหวัดนครราชสีมา พื้นที่ 800 ไร่ เพื่อเป็นแหล่งวิจัยพัฒนาและศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยี
เริ่มต้น โครงการก่อสร้าง วว. ใหม่ (TISTR 2000) บริเวณเทคโนธานี โดยมีพิธีวางศิลาฤกษ์อาคาร เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2544
สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชทานพระราชานุญาตให้เชิญพระนามาภิไธย เป็นชื่อจำปีชนิดใหม่ของโลกว่า "จำปีสิรินธร" (Magnolia sirindhorniae) ค้นพบโดย ดร.ปิยะ เฉลิมกลิ่น
จากการปฏิรูประบบราชการ ได้กำหนดให้สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย เปลี่ยนอักษรย่อจาก วท. เป็น วว. ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2545
วว. ย้ายกลุ่มงานฝ่ายวิจัย ผู้บริหาร และบริการส่วนใหญ่ สู่ที่ทำการใหม่ ณ เทคโนธานี ตำบลคลองห้า อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี
พระราชทานพระราชานุญาตให้เชิญพระนามาภิไธย เป็นชื่อพรรณไม้ชนิดใหม่ของโลก "มหาพรหมราชินี" (Mitrephora sirikitiae) เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ
พิธีเปิด โรงงานต้นแบบผลิตไบโอดีเซลต่อเนื่องคุณภาพสูง แห่งแรกของประเทศไทย ภายใต้ความร่วมมือไทย-ญี่ปุ่น
พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้เชิญพระปรมาภิไธย เป็นชื่อวิทยาศาสตร์ของพืชชนิดใหม่ว่า Jasminum bhumibolianum และพระราชทานชื่อภาษาไทยว่า "มะลิเฉลิมนรินทร์" ซึ่งมีความหมายว่า มะลิเฉลิมพระเกียรติพระเจ้าแผ่นดิน เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554
วว. สถาปนาครบรอบ 50 ปี พร้อมจัดทำหนังสือที่ระลึกรวบรวมประวัติและผลงานความภาคภูมิใจในรอบ 5 ทศวรรษ [คลิกอ่าน]
ควบรวมหน่วยงานและจัดตั้งเป็น กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ตามพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงฯ พ.ศ. 2562
ครบรอบ 6 ทศวรรษ (60 ปี) การสถาปนาก่อตั้ง วว. [ดาวน์โหลดหนังสือที่ระลึก]
ประกาศใช้ พระราชบัญญัติสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2568 ปรับปรุงวัตถุประสงค์การจัดตั้งสถาบันฯ [คลิกอ่าน]
