ชุมเห็ดเทศ

 

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Cassia alata Linn.
วงศ์ : Caesalpiniaceae
ชื่ออังกฤษ : Candle bush, Ringworm bush, Acapulo, Ringworm senna
ชื่อท้องถิ่น : ชุมเห็ดใหญ่ (ภาคกลาง) หมากกะลิงเทศ (ภาคเหนือ) ส้มเห็ด (เชียงราย) จุมเห็ด (มหาสารคาม) ตะอีพอ (แม่ฮ่องสอน)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ :

ไม้ทรงพุ่มสูงประมาณ 1-2 เมตร ใบ เป็นคู่ขนานกันใบยาว 30-60 ซม. มีประมาณ 8-20 คู่ ดอก เป็นช่อสีเหลืองอัดแน่น sepal สีเขียว กลีบดอกเหลือง ผล มีปีกเมล็ดใสสีดำ ขยายพันธุ์โดยเมล็ด

ส่วนที่ใช้และสรรพคุณ :

เหง้า แก้ท้องผูก กลากเกลื้อน สิว โรคผิวหนัง ปัสสาวะขัด ขับพยาธิ ขับเสมหะ ขับปัสสาวะ บำรุงหัวใจ ต้น แก้ท้องผูก โรคผิวหนัง ขับพยาธิ บำรุงหัวใจ ใบ โรคผิวหนัง ยาระบาย ขับปัสสาวะ ขับเสมหะ บำรุงหัวใจ ดอก บำรุงผิวหนัง ยาระบาย ผัก ขับพยาธิ เมล็ด โรคผิวหนัง แก้ท้องผูก ขับพยาธิ ทั้งต้น ขับพยาธิ แก้ไข้ โบราณใช้ทั้งต้น สับเป็นท่อน ตากแดด คั่วให้เกรียม ชงน้ำดื่มเป็นน้ำชา ใบสดตำละเอียดเติมน้ำเล็กน้อยแก้โรคกลาก หรือผสมกับหัวกระเทียมเท่ากัน ผสมปูนแดงทาก็ได้

แก้อาการท้องผูก

ใช้ดอกชุมเห็ดเทศสด 2-3 ช่อ ต้มรับประทานกับน้ำพริก หรือนำใบสด หั่น ตากแห้ง ใช้ต้มหรือชงน้ำดื่มครั้งละ 12 ใบ หรือใช้ใบแห้งบดเป็นผง ปั้นกับน้ำผึ้งเป็นยาลูกกลอนขนาดเท่าปลายนิ้วก้อย รับประทานครั้งละ 3 เม็ด ก่อนนอน หรือเมื่อมีอาการท้องผูก

รักษาโรคผิวหนัง กลากเกลื้อน

ใบชุมเห็ดเทศสด ขยี้หรือตำในครกให้ละเอียด เติมน้ำเล็กน้อย หรือใช้ใบชุมเห็ดเทศกับหัวกระเทียมปริมาณเท่า ๆ กันผสมปูนแดงที่กินกับหมากนิดหน่อย ตำผสมกัน ทาบริเวณที่เป็นกลาก โดยเอาไม้ไผ่ขูดผิวให้แดงก่อน ทาบ่อย ๆ จนหาย หายแล้วทาต่ออีก 7 วัน

รักษาฝีและแผลพุพอง

ใช้ใบชุมเห็ดเทศและก้านสด 1 กำมือ ต้มกับน้ำพอท่วมยา แล้วเคี่ยวให้เหลือ 1 ใน 3 ชะล้างบริเวณที่เป็นวันละ 2 ครั้ง เช้า-เย็น ถ้าเป็นมากให้ใช้ประมาณ 10 กำมือ ต้มอาบ

สารสำคัญ :
เมล็ด มี lectin
ใบ มี aloe-emodin, anthraquinones chrysophanol, deoxycoeluatin, emodin, rhein, kaempferol, sitosterol
ผล มี aloe-emodin, emodin, rhein 

ข้อควรระวัง :

• การใช้ใบหรือดอกชุมเห็ดเทศเป็นยาระบาย ไม่ควรใช้ติดต่อกันนานเกิน 7 วัน หรือใช้ประจำ ลำไส้ใหญ่จะเคยชินกับยาเมื่อไม่ใช้ก็จะไม่ถ่าย
• ไม่ควรใช้กับเด็กและผู้ป่วยโรคทางเดินอาหาร
• ไม่ควรใช้กับหญิงมีครรภ์ให้นมบุตร มีประจำเดือน
• ถ้าเกิดไซ้ท้อง ควรรับประทานพร้อมกับยาขับลม เช่น ขิง กระวาน กานพลู
• อย่ารับประทานขนาดสูงไป จะทำให้ไตอักเสบได้

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *