การใช้ Mind Map กับการสร้างสรรค์งานศิลป์

การใช้ Mind Map กับการสร้างสรรค์งานศิลป์

ดุรงค์ฤทธิ์  สุดสงวน  กองจัดการความรู้  ศูนย์ความรู้

 

     คุณเคยบ้างไหม…ที่คิดอะไรแล้วไม่ได้ทำ เพียงแค่คิดจึงไม่เกิดประโยชน์อะไรเลย กลายเป็นเรื่องของความเพ้อฝัน แต่ถ้าสิ่งนั้นสำเร็จเป็นรูปธรรม (outcome) แม้จะเป็นสิ่งเล็กน้อย ถ้ามันเกิดประโยชน์ นำไปใช้ได้ก็จะมีคุณค่ามาก จนบางเรื่องที่เป็นผลงาน… มีการตั้งคำถามว่า….”คิดได้อย่างไร”

     จากข้อสังเกตที่ผ่านมา การศึกษาของคนไทยส่วนใหญ่ มักเรียนรู้จากการท่องจำ แต่เราไม่ค่อยได้สอนวิธีคิด ซึ่งเป็นกระบวนการสำคัญที่จะต้องอาศัย การวิเคราะห์ และการแยกแยะ ให้รอบคอบ เพื่อจะได้ผลงานที่ออกมาตรงใจของคนทำที่สุด

     ผมใช้ Mind Map ในการบันทึกเรื่องราวต่างๆ ที่พบเจอ Mind Map เป็นเครื่องมือบันทึกความจำที่ดี สามารถสรุปสิ่งต่างๆ ได้เพียงกระดาษแผ่นเดียว เขียนได้ง่าย จดจำได้ง่าย เหมือนกิ่งไม้ที่แตกกิ่งก้านสาขาตามจินตนาการของสมอง  Mind Map เป็นกระบวนการหรือเครื่องมือ (tool) ที่เราสามารถรวบรวมทุกสิ่งที่เราคิด จึงมีประโยชน์มากถ้าเราเข้าใจ และใช้มันให้คุ้มค่า อย่ากระนั้นเลย…เข้าเรื่องกันดีกว่า ในส่วนนี้ผมจะอธิบายวิธีใช้ Mind Map เพื่อสร้างสรรค์งานศิลป์

 

ขั้นตอนการทำ

  1. เก็บทุกสิ่งที่คิดได้ สรุปเป็นเนื้อหาสั้นๆ บันทึกลงในกระดาษ ด้วยเทคนิค Mind Map
  2. เลือกดูในสิ่งต่างๆ ที่เราบันทึก จับเอาบางส่วนที่สำคัญมาใส่ในงานที่เราต้องการทำ โดยการทำงานต้องมีโจทย์ที่ชัดเจน
  3. เมื่อได้โจทย์และรูปแบบต่างๆ ในการสร้างงานศิลป์เรียบร้อยแล้ว จึงทำการแยกแยะ และคัดกรองส่วนประกอบต่างๆ ที่จะมาใส่ในงาน โดยแปลงตัวหนังสือให้เป็นภาพ และวางองค์ประกอบ ในทุกส่วนให้เป็นแบบร่างคร่าวๆ ว่าจะจัดวางอย่างไร ตรงส่วนไหนภาพที่ออกมาจะดูเด่นและน่าสนใจ
  4. ลงมือทำผลงานโดยใช้ข้อมูลจากสิ่งที่คิดมาโดย Mind Map แล้วทำมาสร้างภาพบนงานจริง

20151016_081756

ภาพตัวอย่าง Mind Map กลั่นกรองความคิดเพื่อสร้างผลงานศิลป์

p1

ชื่อภาพ : ชีวิตกับเทคโนโลยี…หอยช้าง

Concept : ในโลกปัจจุบันทุกสิ่งทุกอย่างเกิดขึ้นได้ ในทางธรรมถือได้ว่าเป็นกลียุค การผสมผสานระหว่าง สัตว์ที่ต่างกัน สามารถได้รูปทรงใหม่ที่ดูแปลกตา อันเป็นผลแห่งเทคโนโลยีกับธรรมชาติที่ดำรงอยู่ร่วมกัน

ขนาดภาพ : 21 x 29.7 cm.

เทคนิค : สีไม้ สีเทียน สีโปสเตอร์

ภาพตัวอย่างผลงานที่เป็นผลิตผลจากการใช้ Mind Map กลั่นกรองความคิด

 

     จะเห็นได้ว่าการใช้ Mind Map ได้ประโยชน์คือ สามารถนำไปใช้สร้างสรรค์งานที่สามารถบอกเรื่องราวของความคิดที่อยู่ภายในงานศิลป์ที่บางครั้งเราคิดว่ามันเป็นเรื่องเพ้อฝัน แต่แท้จริงแล้วงานดังกล่าวมีความคิดที่แทรกอยู่ภายในงานเสมอ ดูเผินๆ การทำงานศิลปะก็คล้ายกับนักวิจัย เวลาผลิตผลงานต้องใช้ความคิด วิเคราะห์ และแยกแยะ คัดสรร เลือกใช้ เพื่อให้ได้มาซึ่งผลิตผลที่มีคุณภาพตรงใจมากที่สุด ผมหวังว่า ข้อเขียนเรื่อง Mind Map กับการนำไปใช้ประโยชน์จะตอบข้อสงสัยของคนที่สนใจในเรื่องนี้ ซึ่งจะนำเสนอเรื่องอื่นๆ ในลำดับต่อไป

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *