ความหลากหลายทางชีวภาพ

เรียบเรียงโดย จารุจินต์ นภีตะภัฏ

ความหลากหลายทางชีวภาพ (biological diversity หรือ biodiversity) หมายถึงจำนวนชนิด (species) ของสิ่งมีชีวิต รวมถึงความแตกต่างของบทบาททางนิเวศวิทยา และพันธุกรรมของชนิดดังกล่าว พิจารณาได้เป็น 3 ระดับทางชีววิทยา

  1. ความหลากหลายของชนิดของสิ่งมีชีวิต
  2. ความหลากหลายของสภาพสิ่งแวดล้อมที่สิ่งมีชีวิตแต่ละชนิดอาศัยอยู่
  3. ความแปรผันทางพันธุกรรมในกลุ่มประชากรของสิ่งมีชีวิตแต่ละชนิด

ความหลากหลายทั้งสามระดับนี้ มีความสัมพันธ์กันอย่างซับซ้อนในสภาพแวดล้อม และจำเป็นต่อการคงอยู่ของชีวิตทุกชีวิตในโลกสิ่ง มีชีวิตเท่าที่คาดว่าจะมีอยู่บนโลกนี้ จะมีจำนวน 5–30 ล้านชนิด แต่เท่าที่ได้รับการวิเคราะห์ชื่อแล้วมีจำนวนประมาณ 1.4 ล้านชนิด แบ่งออกได้เป็น เชื้อไวรัส 1,000 ชนิด แบคทีเรีย 4,760 ชนิด เชื้อรา 47,000 ชนิด สาหร่าย 26,900 ชนิด สัตว์เซลล์เดียว 30,800 ชนิด สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง 990,000 ชนิด สัตว์มีกระดูกสันหลัง 44,000 ชนิด

ประเทศไทยจัดได้ว่ามีความหลากหลายทางชีวภาพสูง ทั้งในแหล่งที่อยู่บนบกและในน้ำ เนื่องจากตั้งอยู่ใน เขตร้อนของโลก ในขณะที่มีจำนวนประชากรมนุษย์เพียง 1% ของประชากรโลก แต่มีชนิดพืชและสัตว์ถึง 7% ของจำนวนชนิดทั้งหมดในโลกเท่าที่ศึกษาวิเคราะห์แล้วมีทั้งสิ้นประมาณ 109,000 ชนิด แบ่งออกเป็นพืช 25,000 ชนิด และสัตว์ 84,000 ชนิด โดยยังไม่รวมพวกจุลินทรีย์อีกเป็นจำนวนมาก

โดยเหตุที่ความหลากหลายทางชีวภาพมีคุณประโยชน์ต่อชาวโลกและชาวไทยอย่างอเนกอนันต์ เป็นแหล่งอาหาร เครื่องนุ่งห่ม ยารักษาโรค แหล่งวัสดุ ก่อสร้าง และเชื้อเพลิง นอกจากนั้นอุตสาหกรรมท่องเที่ยวที่ทำรายได้สูงเข้าประเทศก็ต้องอาศัยความงดงาม และความหลากหลายทาง ชีวภาพของ ป่าไม้และแนวปะการังเป็นจุดดึงดูดความสนใจของนักท่องเที่ยว แต่ความหลากหลายทางชีวภาพ ยังไม่ได้รับความสนใจศึกษาเท่าที่ควร

อย่างไรก็ตาม ความหลากหลายทางชีวภาพจัดเป็นปัญหาระดับโลกเนื่องจากประชากรมนุษย์ที่ เพิ่มอย่าง รวดเร็ว ได้ก่อ ให้เกิดความเสียหาย ต่อสภาพ แวดล้อมอย่างหนัก โดยเฉพาะการสูญเสียชนิดของสิ่งมีชีวิตต่างๆ ไปจากการทำลายป่าเมืองร้อน ทั่วโลกจึงได้ร่วมลงนามในอนุสัญญา ที่จะร่วมกัน อนุรักษ์ความหลายหลายทาง ชีวภาพไว้ให้ได้ ในการประชุมสิ่งแวดล้อมโลกที่ ริโอ เดอ จาเนโร ประเทศบราซิล เมื่อเดือนมิถุนายน 2535

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *