การดูดซึมสารอาหาร

เรียบเรียงโดย ดร. ชุลีรัตน์ บรรจงลิขิตกุล

เมื่ออาหารที่รับประทานเข้าไปในร่างกายได้ผ่านการย่อยจนเป็น สารอาหารที่ร่างกายพร้อมจะนำไปใช้ สารอาหารต่างๆ ก็จะถูกลำเลียงไปใช้โดยผ่านกระบวนการดังนี้

1. กระบวนการดูดซึมสารอาหาร พบว่าสารอาหารชนิดต่างๆ ที่ได้จากกระบวนการย่อยจะถูกดูดซึมเข้าสู่เซลล์บุผิวทางเดินอาหารในส่วนของลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่ เข้าสู่กระแสเลือดทางหลอดเลือดดำ พอร์ทัล (portal vein) ผ่านตับและผ่านทางท่อน้ำเหลืองโดยตรง กระบวนการดูดซึมสารอาหารนี้อาจจะแบ่งได้เป็น 3 รูปแบบด้วยกันคือ

  • การดูดซึมแบบธรรมดา (passive transport) จะเป็นการเคลื่อนที่ของสารจากที่ที่มีความเข้มข้นสูงไปยังที่ที่มีความเข้มข้นน้อยกว่าการ เคลื่อนที่ของน้ำในกระบวนการออสโมซิส และการเคลื่อนที่ของสารชนิดหนึ่งแลกเปลี่ยนกับสารอีกชนิดหนึ่งโดยที่ไม่มีการใช้พลังงาน
  • การดูดซึมแบบใช้ตัวพา (facilitated transport) จะเป็นการเคลื่อนที่ของสารจากที่ที่มีความเข้มข้นสูงกว่าไปยังที่ที่มีความเข้มข้นน้อยกว่าโดยมีตัวพา (carrier) ในเยื่อหุ้มเซลล์ด้านหน้าเป็นตัวช่วยในการเคลื่อนที่ ทำให้การเคลื่อนที่แบบนี้เร็วกว่าแบบธรรมดาและไม่ต้องใช้พลังงานช่วยในการเคลื่อนที่
  • การดูดซึมแบบที่ต้องอาศัยพลังงาน (active transport) จะเป็นการเคลื่อนที่ของสารจากที่ที่มีความเข้มข้นต่ำไปยังที่ที่มีความเข้มข้นสูงกว่า โดยมีทั้งตัวพาและพลังงานในรูปของ ATP (adenosine triphosphate) เป็นตัวช่วยในการเคลื่อนที่

2. การขนส่งสารอาหารเข้าสู่กระแสเลือด เมื่อสารอาหารถูกดูดซึม ผ่านเข้าเซลล์ก็จะเข้าสู่กระแสเลือด สารอาหารส่วนใหญ่จะเป็นพวกกลูโคส (glucose) กาแล็กโทส (galactose) และฟรักโทส (fructose) กรดอะมิโน (amino acid) วิตามินและเกลือแร่จะถูกลำเลียงไปทางหลอดเลือดฝอย หลอดเลือดดำเล็กและหลอดเลือดดำใหญ่พอร์ทัลเข้าสู่ตับ จากนั้นจึงเข้า สู่หัวใจและถูกลำเลียงไปยังอวัยวะต่างๆ โดยการไหลเวียนของเลือด

สำหรับอาหารพวกไขมัน และวิตามินที่ละลายในไขมันจะถูกส่งผ่านไปตามท่อน้ำเหลือง (thoracic duct) โดยไม่ผ่านตับและจะเข้าสู่กระแสเลือดที่หัวใจโดยตรง และถูกลำเลียงไปสู่อวัยวะต่างๆ จากกระบวนการดังกล่าวจึงทำให้ร่างกายได้รับสารอาหารต่างๆ อย่างครบถ้วนและสมบูรณ์ตามความต้องการ เพื่อการเจริญเติบโตของ ร่างกายต่อไป

4 Replies to “การดูดซึมสารอาหาร”

  1. fufufufufufu
    ดีดีดีดีดีดีดีดีดีดี
    มากมากมากมาก
    มายมายมายมายมาย
    เจ้าเจ้าเจ้าเจ้าเจ้าเจ้าเจ้า

  2. ทำไมหลอดเลือดฝอยต้องไปตับก่อนไปหัวใจหรอครับ
    2. การขนส่งสารอาหารเข้าสู่กระแสเลือด เมื่อสารอาหารถูกดูดซึม ผ่านเข้าเซลล์ก็จะเข้าสู่กระแสเลือด สารอาหารส่วนใหญ่จะเป็นพวกกลูโคส (glucose) กาแล็กโทส (galactose) และฟรักโทส (fructose) กรดอะมิโน (amino acid) วิตามินและเกลือแร่จะถูกลำเลียงไปทางหลอดเลือดฝอย หลอดเลือดดำเล็กและหลอดเลือดดำใหญ่พอร์ทัลเข้าสู่ตับ จากนั้นจึงเข้า สู่หัวใจและถูกลำเลียงไปยังอวัยวะต่างๆ โดยการไหลเวียนของเลือด

  3. เหตุที่ สารอาหารถูกลำเลียงไปทางหลอดเลือดฝอย หลอดเลือดดำเล็ก และหลอดเลือดดำใหญ่พอร์ทัลเข้าสู่ตับก่อนเข้าสู่งหัวใจและอวัยวะต่างๆ นั่นเป็นเพราะ ต้องไปผ่านการคัดแยกประเภทที่ตับก่อนค่ะ เพราะตับมีหน้าที่รับสารต่างๆมาตรวจสอบประเภทและคุณภาพก่อนส่งสังเคราะห์ เก็บรักษา และ/หรือ แจกจ่ายสารต่างๆ ไปยังส่วนอวัยวะต่างๆตามความความต้องการใช้งานที่เหมาะสมค่ะ ดังนั้นหากตรวจพบว่าสารใดเป็นพิษ ตับ ก็จะเก็บรักษารอไว้ที่ตับก่อนจะพยายามกำจัดออกจากร่างกายในรูปของสารอื่นๆทางปัสสาวะและอุจจาระค่ะ อันนี้เป็นไปตามกลไกการทำงานของร่างกายค่ะ ทุกระบบของร่างกายเรามีการทำงานที่สัมพันธ์ ช่วยเหลือเกื้อกูลกัน ดังนั้นต้องดูแลทุกระบบในร่างกายของเราให้ดีเท่าเทียมกัน ไม่ใช่ไปมุ่งแค่ระวังเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ต้องรับประทานอาหารครบ 5 หมู่ ระวังไม่รับประทานหรือรับสารอะไรที่มากเกินไป หรือที่เป็นอันตรายเข้าสู่ร่า่งกาย ควบคู่กับการออกกำลังกาย เพื่อเราจะได้มีสุขภาพที่แข็งแรงสมบูรณ์ค่ะ

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*