ดินขาวเพื่ออุตสาหกรรม


ดร. ลดาวัลย์ โชติมงคล

       ดินขาว (kaolin หรือ China clay) คือแร่ที่เกิดจากการผุพังสลายตัว โดยสารที่เป็นกรดหรือไอของกรดภายใต้แรงอัดความร้อน ใต้ผิวโลกถูกดันขึ้น ผ่านชั้นหินแกรนิต (granite) มานานนับพันพันปี ทำให้กลายจากหินที่แข็งเป็นดินที่อ่อนนุ่ม ชื่อของดินขาวที่รู้ จัก กันทั่วๆ ไป คือ ไชน่า เคล (China clay) หรือเคโอลิน (kaolin) ชื่อนี้เชื่อกันว่ามาจากประเทศจีน ซึ่งในสมัยก่อนพุทธกาล ได้นำ ดินขาวจากแหล่งที่พบครั้งแรกในประเทศจีนชื่อ Kaoling แปลว่า ชะง่อนผาสูง มาเป็นส่วนประกอบผลิตเป็นผลิตภัณฑ์เซรามิกที่มี ความสวยงามมากและให้ชื่อแร่นี้ว่า เคโอลิไนต์ (kaolinite)

      แร่เคโอลิไนต์ เป็นแร่ที่มีรูปผลึกแน่นอน มีสูตรทางเคมี Al2O3, 2SiO2, 2H2O (hydrated aluminium silicate) ซึ่งมีโครงสร้างผลึกเป็นชั้นๆ ส่วนประกอบ เคมีทางทฤษฎี คือ SiO2 46.54%, Al2O3 39.50% และ H2O 13.96% การเกิด kaolinite ได้จากการสลายตัวของหินฟันม้า (feldspar) ซึ่งเป็นแร่ที่พบ ในหินแกรนิต

       ดินขาวนี้พบทั่วไปในประเทศไทยตั้งแต่จังหวัดเหนือสุดคือ เชียงราย และเรื่อยลงมาเชียงใหม่ ลำปาง อุตรดิตถ์ ปราจีนบุรี ชลบุรี นครศรีธรรมราช ระนอง จนกระทั่งทางใต้สุดของชายแดนไทยคือ นราธิวาส กรมทรัพยากรธรณีได้จัดประเภทให้ดินขาวเป็นแร่อุตสาหกรรมของประเทศไทยด้วยชนิดหนึ่ง

          ในประเทศไทยเราใช้ดินขาวส่วนใหญ่ในอุตสาหกรรมเซรามิก มีส่วนน้อยที่ใช้ในอุตสาหกรรมสี กระดาษและยา ฆ่าแมลง นอกเหนือไปจากอุตสาหกรรมดังกล่าวแล้ว ดินขาวยังใช้ได้ในอุตสาหกรรมยาง พลาสติก สี เส้นใยที่ทอกระดาษ ติดฝาผนัง ชอล์กขีดผ้า ยา เครื่องสำอาง ปุ๋ย และอื่นๆ อีกมากมายหลายชนิด ะเห็นได้ว่าดินขาวนี้มีประโยชน์รอบๆ ตัวเรา อย่างมหาศาล ดังนั้นประเทศไทยจำเป็นจะต้องพัฒนาแหล่งวัตถุดิบของดินขาวที่มีตั้งแต่ภาคเหนือจรดภาคใต้นี้ให้สามารถ ผลิตดินขาวที่ม ีคุณภาพดี ซึ่งจะนำมาใช้ได้กับอุตสาหกรรมต่างๆ ดังกล่าวข้างต้น อันจะเป็นการเพิ่มมูลค่าของแร่ใน ประเทศขึ้นอย่างยิ่งยวด

          สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วท.) ได้ศึกษาการใช้ประโยชน์ของดินขาวในอุตสาหกรรมต่างๆ มาเป็นเวลานาน เช่น โครงการศึกษาคุณสมบัติของดินขาวเพื่ออุตสาหกรรมและเซรามิก โครงการปรับปรุงคุณภาพของดินขาวสำหรับอุตสาหกรรมกระดาษ ฯลฯ

 



สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
เทคโนธานี ถ.เลียบคลองห้า ต.คลองห้า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120 ประเทศไทย
โทรศัพท์ 0-2577-9000
โทรสาร 0-2577-9009

196 พหลโยธิน จตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
โทร. 0-2579-1121..30,0-2579-5515,0-2579-0160,0-2579-8533
โทรสาร. 0-2561-4771,0-2579-8533 เทเลกซ์. 21392 TISTR TH
เว็บไซด์ : http://www.tistr.or.th
E-mail: hotline@tistr.or.th

กระทรวงวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี

ถนนพระราม 6 เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ : 0-2246-0064 , 0-2640-9600
โทรสาร: 0-2246-8106
เว็บไซด์ : http://www.most.go.th
อีเมล์ : helpdesk@most.go.th

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.2544 ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537