อาการท้องผูก

ดร. ชุลีรัตน์ บรรจงลิขิตกุล

Go bottom

อาการท้องผูก (constipation) คือ ผู้ที่ถ่ายอุจจาระน้อยกว่าสัปดาห์ละ 3 ครั้ง โดยแต่ละครั้งอุจจาระจะแข็งทำให้ถ่ายยาก และใช้เวลามาก
กลไกการขับถ่ายอุจจาระ
โดยปกติหลังจากทานอาหารแล้ว 24 ชั่วโมง กากอาหารก็จะเคลื่อนเข้าสู่ ไส้ตรง (rectum) เต็มที่จะทำให้ความดันภายในไส้ตรงเพิ่มขึ้น 30-40 มิลลิเมตรปรอท

การยืดตัวของไส้ตรงทำให้มีการ ส่งคลื่นประสาทรับความรู้สึกเข้าสู่ไขสันหลังส่วน sacrum และส่งสัญญาณ กิริยาสนองฉับพลัน (reflex) กลับมาตาม ใยพาราซิมพาเตติกส์ (parasympathetics) ที่ไปเลี้ยงไส้ตรงทำให้เกิดการหดตัวแบบเพอริสตัลซิส (peristalsis) ร่วมกับการคลายตัวของกล้ามเนื้อหูรูดของทวารหนัก กากอาหารซึ่งเป็นอุจจาระก็จะถูกขับถ่ายออกไป
กลไกการเกิดท้องผูก สามารถสรุปได้ดังนี้
อาการท้องผูกเกิดจากลำไส้ใหญ่มีการ เคลื่อนไหวน้อยมาก จึงทำให้มีการดูดน้ำจาก กากอาหารกลับเข้าสู่ร่างกายเพิ่มขึ้น เป็นสาเหตุให้ อุจจาระแข็งเกิดอาการท้องผูก หรืออาจจะเกิดจาก การกลั้นถ่ายอุจจาระบ่อยๆ ถ่าย ไม่เป็นเวลา

ความรีบร้อนทำให้ถ่ายอุจจาระปกติออก ไม่หมด อุจจาระที่คั่งค้างเกิดการแข็งตัวถ่ายออก ยากและใช้เวลานาน สิ่งเหล่านี้จะก่อให้เกิดอาการ ท้องผูก ทั้งสิ้น

ดังนั้นอาการท้องผูกจึงไม่ใช่โรคแต่เป็น อาการที่พบได้จากโรคต่างๆ เช่น โรคเกี่ยวกับลำไส้ เป็นต้น


การปฏิบัติเพื่อมิให้เกิดอาการท้องผูก หรือหายจากอาการท้องผูกไม่รุนแรงโดยมิต้อง ทานยามีดังนี้

1. ควรรับประทานอาหารที่มีกาก เช่น ผักต่างๆ และดื่มน้ำมากๆ
2. ควรฝึกการถ่ายให้เป็นเวลา
3. ควรจะมีการออกกำลังกาย เช่น การเดินเพื่อเพิ่มการเคลื่อนไหวของลำไส้ และกล้ามเนื้อท้อง
หากจำเป็นต้องทานยาระบาย ก็ไม่ควรที่จะทานยาติดต่อกันเป็นเวลานานๆ ควรจะมีการเว้นระยะบ้าง เพื่อป้องกันการดื้อยา
Go top


สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
เทคโนธานี ถ.เลียบคลองห้า ต.คลองห้า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120 ประเทศไทย
โทรศัพท์ 0-2577-9000
โทรสาร 0-2577-9009

196 พหลโยธิน จตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
โทร. 0-2579-1121..30,0-2579-5515,0-2579-0160,0-2579-8533
โทรสาร. 0-2561-4771,0-2579-8533 เทเลกซ์. 21392 TISTR TH
เว็บไซด์ : http://www.tistr.or.th
E-mail: hotline@tistr.or.th

กระทรวงวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี

ถนนพระราม 6 เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ : 0-2246-0064 , 0-2640-9600
โทรสาร: 0-2246-8106
เว็บไซด์ : http://www.most.go.th
อีเมล์ : helpdesk@most.go.th

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.2544 ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537