ต้นนมเมียซ้อน
เรียบเรียงโดย :ดร. ปิยะ เฉลิมกลิ่น
ต้นนมแมวซ้อน มีชื่อ วิทยาศาสตร์ว่า Anomianthus dulcis Sinclair อยู่ในวงศ์ Annonaceae หรือที่เรียกว่า วงศ์ไม้กระดังงาซึ่งพรรณไม้ใน วงศ์นี้ส่วนใหญ่ดอกมีกลิ่นหอม เช่น กระดังงา นมแมว นมหนู สายหยุด ส่าเหล้า จำปูน การเวก สะบันงา กิ่งดอกเดียว บุหงาลำเจียก ข้าวหลาม ปา-หนันช้าง ฯลฯ เป็นไม้ไทย ดอกหอมที่มีขึ้นอยู่ทั่วไปใน ภาคเหนือและ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีชื่อเรียกต่างๆ กันตามแต่ละ ท้องถิ่นคือนมวัว (ภาคเหนือ, นครราชสีมา) ตบหู ตีนตั่งน้อย (นครพนม) ตีนตั่ง (อุบลราชธานี)
ลักษณะทั่วไป เป็นไม้พุ่มรอเลื้อย มีลำต้นเหนียวและแข็ง ใบเดี่ยวออกเรียงสลับด้านเดียวกันของกิ่ง ใบรูปไข่ ปลายใบแหลม กว้าง 4-8 เซนติเมตร ยาว 12-20 เซนติเมตร ผิวใบด้านบนเป็นมัน ด้านล่าง เป็นขนสาก ผลกลุ่ม มีผลย่อย 12-20 ผล ผลกลมรี ขนาด 0.5-1 เซนติเมตร ผลอ่อนสีเขียว เมื่อสุกเปลี่ยนเป็นสีแดงหรือเหลืองอมส้ม เนื้อหุ้มเมล็ดรับประทานได้ รสหวาน ผลแก่เดือนมิถุนายนถึงตุลาคม
จุดเด่นของดอก ดอกเดี่ยวสีชมพูหรือเหลือง หอมเย็น เมื่อบาน มีเส้นผ่านศูนย์กลางดอก 3-4 เซนติเมตร กลีบดอกบางและโรยภายใน วันเดียว มี 6 กลีบ กลีบดอกรูปไข่ปลายแหลมบิดเป็นคลื่น มีขนาดกว้างและ ยาว 3 เซนติเมตร ออกดอกในเดือนมีนาคมถึงกรกฎาคม ดอกหอมมาก ในช่วงเย็นถึงกลางคืน
การขยายพันธุ์และปลูกเลี้ยง ขยายได้ทั้งการเพาะเมล็ดและการ ตอนเมล็ด งอกได้ง่าย ต้นกล้าแข็งแรงเจริญเติบโตเป็นพุ่มได้อย่างรวดเร็ว ทนต่อความแห้งแล้งได้ดี และจะออกดอกได้ในปีที่สาม ส่วนกิ่งตอนจะออก รากได้ภายในสองเดือน ควรตอนในช่วงต้นฤดูฝนซึ่งยังมีดอกให้เห็นว่าเป็น สีเหลืองหรือชมพู และควรเลือกต้นพันธุ์ที่มีต้นขนาดใหญ่ สามารถปลูก ได้ทั้งในกระถางและลงแปลงกลางแจ้งและห่างจากต้นไม้อื่น จะตั้งเป็นพุ่ม อยู่ได้ด้วยตัวเองและออกดอกได้สวยงาม
การใช้ประโยชน์ ปลูกเป็นไม้ประดับที่มีดอกหอมสวยงาม


สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย
เทคโนธานี ถ.เลียบคลองห้า ต.คลองห้า อ.คลองหลวง จ.ปทุมธานี 12120 ประเทศไทย
โทรศัพท์ 0-2577-9000
โทรสาร 0-2577-9009

196 พหลโยธิน จตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
โทร. 0-2579-1121..30,0-2579-5515,0-2579-0160,0-2579-8533
โทรสาร. 0-2561-4771,0-2579-8533 เทเลกซ์. 21392 TISTR TH
เว็บไซด์ : http://www.tistr.or.th
E-mail: hotline@tistr.or.th

กระทรวงวิทยาศาสตร์และ เทคโนโลยี

ถนนพระราม 6 เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400
โทรศัพท์ : 0-2246-0064 , 0-2640-9600
โทรสาร: 0-2246-8106
เว็บไซด์ : http://www.most.go.th
อีเมล์ : helpdesk@most.go.th

สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ.2544 ตามพระราชบัญญัติลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537